1. “Từng bước nhỏ một”
Hãy ngừng giao cho trẻ những nhiệm vụ quá lớn và trừu tượng, thay vào đó, hãy chia nhỏ mọi thứ thành những bước bé nhỏ đến mức trẻ không thể từ chối.
Thay vì yêu cầu dọn phòng, hãy nói: "Đầu tiên, chúng ta sẽ nhặt ba quả bóng màu đỏ bỏ vào rổ". Rồi tiếp tục: "Tuyệt vời! Bây giờ nhiệm vụ thứ hai là xếp hai cuốn truyện lên kệ". Sự chia nhỏ này tạo ra một lộ trình an toàn, rõ ràng. Mỗi khi trẻ hoàn thành một bước nhỏ, não bộ sẽ tiết ra hoóc-môn khen thưởng, mang lại cảm giác vui sướng và tự hào. Chính cảm giác chiến thắng liên tục này sẽ là nhiên liệu đốt cháy động lực, giúp trẻ duy trì sự tập trung từ đầu đến cuối một cách tự nguyện và đầy hứng khởi.
2. Mang trẻ đến với thiên nhiên
Ở một số quốc gia, các cha mẹ tin rằng: Không có thời tiết xấu, chỉ có quần áo không phù hợp. Việc cho trẻ vui chơi ngoài trời mỗi ngày, cọ xát với bùn đất, nhặt những chiếc lá rụng, hay quan sát đàn kiến bò trên thân cây chính là phương thuốc diệu kỳ nhất để phục hồi khả năng tập trung.
Môi trường tự nhiên sở hữu một sức mạnh đặc biệt mang tên "sự mê hoặc nhẹ nhàng".
Cho nên để con có sự tập trung xuất sắc trên bàn học, trước hết bố mẹ phải cho con đủ thời gian để giải phóng tâm trí giữa không gian mở.
3. Tôn trọng “Làm việc không gián đoạn”
Các bố mẹ hãyi học cách im lặng và lùi lại khi trẻ đang mải mê khám phá. Sự tập trung sâu là một trạng thái vô cùng mong manh của trẻ. Khi một em bé cặm cụi cố gắng luồn một sợi dây qua lỗ hạt cườm hay chăm chú xếp những khối gỗ chồng lên nhau, trẻ đang có "chu kỳ làm việc" thiêng liêng. Não bộ của trẻ lúc này đang hình thành những kết nối thần kinh mạnh mẽ nhất để giải quyết vấn đề.
Sai lầm lớn nhất của các bậc phụ huynh là sự can thiệp quá mức. Chúng ta thường có xu hướng nhảy vào khen ngợi: "Ôi con làm giỏi quá!", hoặc vội vã sửa sai: "Không phải ghép thế này, để mẹ làm cho". Chính những sự can thiệp có vẻ như đầy tình yêu thương này lại vô tình cắt đứt mạch tập trung đang hình thành của trẻ.
Hãy chỉ ngồi quan sát từ xa, cho phép con được vật lộn với khó khăn, được thử và sai, và tận hưởng trọn vẹn khoảng thời gian tập trung quý giá đó cho đến khi con tự mình kết thúc trò chơi.
4. Kích hoạt trí tuệ qua thực hành đa giác quan
Đôi bàn tay chính là cử
a ngõ của trí tuệ. . Học tập phải là một quá trình liên quan đến sự sờ chạm, ngửi, nghe và cảm nhận vật lý. Trẻ em có thể duy trì sự chú ý lâu hơn gấp nhiều lần khi chúng được trực tiếp thao tác trên các vật liệu thực tế.
Cho nên thỉnh thoảng, hãy cho con “học trong bếp”, thích lắm ấy.
5. Tĩnh tâm và rèn sự quan sát có chủ đích
Việc liên tục bị bủa vây bởi đồ chơi nhiều màu sắc và âm thanh náo nhiệt đôi khi khiến tâm trí trẻ trở nên phân tán và bồn chồn. Thực hành tĩnh tâm giúp hệ thần kinh thư giãn, giảm thiểu nhịp tim, và tạo ra một khoảng trống tĩnh lặng cần thiết để não bộ nghỉ ngơi.
Một trò chơi vô cùng hấp dẫn mà bố mẹ có thể áp dụng là "Thử thách hai phút kỳ diệu". Hãy chọn một đồ vật quen thuộc trong nhà, ví dụ như một quả táo hoặc một chiếc lá. Bố mẹ cùng con ngồi tĩnh lặng, đặt quả táo ở giữa và thi xem ai có thể chỉ nhìn chăm chú vào quả táo đó trong đúng hai phút mà không nói chuyện hay di chuyển. Sau hai phút, hãy hỏi con đã quan sát thấy những chi tiết gì (một vết xước nhỏ, sự chuyển đổi màu sắc trên cuống).
Hoặc bố mẹ có thể hướng dẫn con trò chơi "Hít thở cùng gấu bông": đặt một chú gấu bông nhỏ lên bụng con khi con nằm ngửa, và yêu cầu con hít thở sâu sao cho chú gấu nhấp nhô lên xuống thật chậm rãi. Những bài tập ngắn gọn này, nếu được thực hành đều đặn, sẽ rèn luyện khả năng kiểm soát xung động tuyệt vời, giúp trẻ dễ dàng gom tâm trí lại khi phải đối mặt với những công việc đòi hỏi sự chú ý cao độ.
6. Ấm áp nhưng kiên định
Trẻ em phát triển khả năng chú ý mạnh mẽ nhất khi chúng cảm thấy an toàn tuyệt đối trong môi trường sống của mình. Sự an toàn này không chỉ đến từ tình yêu thương mà còn đến từ việc biết rõ điều gì sắp xảy ra tiếp theo. Một môi trường sống vô tổ chức, không có quy tắc, mọi thứ thay đổi ngẫu nhiên sẽ khiến bộ não trẻ luôn trong trạng thái cảnh giác, lo âu, và không thể tập trung vào việc học.
Bố mẹ hãy kết hợp sự ấm áp, yêu thương với những giới hạn hất quán. Hãy thiết lập một thời gian biểu sinh hoạt rõ ràng: giờ nào ăn, giờ nào chơi tự do, giờ nào đọc sách.
Đặc biệt, để tránh những cơn ăn vạ phá vỡ cảm xúc, hãy sử dụng "nguyên tắc cảnh báo trước 5 phút". Thay vì đột ngột giật đồ chơi khỏi tay con, hãy nhẹ nhàng thông báo: "Con ơi, 5 phút nữa chúng ta sẽ dừng trò chơi xây lâu đài này để đi tắm nhé". Điều này thể hiện sự tôn trọng đối với công việc của trẻ, giúp bộ não trẻ có thời gian chuẩn bị chuyển đổi trạng thái một cách trơn tru. Đó cũng là vì sao trẻ đến lớp sẽ ngoan hơn ở nhà, vì trẻ cảm thấy mọi việc “trong sự kiểm soát” vì có lịch trình rõ ràng.
7. Chiến thuật “chỉ thêm một chút nữa thôi”
Sự tập trung của trẻ em không phải là một vạch đích cố định mà là một sợi dây chun có thể kéo dãn từ từ mỗi ngày.
Hãy bắt đầu từ những khoảng thời gian cực ngắn mà trẻ cảm thấy thoải mái, có thể chỉ là ba phút. Khi bạn nhận thấy trẻ bắt đầu có dấu hiệu chán nản, bồn chồn, ánh mắt lơ đãng đi nơi khác đó là lúc ranh giới tập trung của trẻ đã chạm ngưỡng.
Ngay khoảnh khắc đó, bố mẹ hãy nhiệt tình cổ vũ: "Tuyệt quá! Chúng ta hãy tô thêm đúng một cánh hoa này nữa thôi rồi sẽ nghỉ nhé", hoặc "Con nhặt thêm đúng một viên gạch màu vàng này cho mẹ nữa là xong".
Bằng cách nỗ lực vượt qua ngưỡng mệt mỏi ban đầu để hoàn thành thêm một hành động nhỏ gọn, sức bền thần kinh của trẻ sẽ được kéo dãn thêm một chút. Mỗi ngày nới rộng thêm một phút, theo thời gian, khả năng duy trì sự chú ý của con sẽ tăng lên.
8. Tối ưu hoá “nhịp sinh học”
Sự tập trung không thể nảy mầm trong một môi trường hỗn loạn. Một không gian học tập và vui chơi được quy hoạch thông minh sẽ tự động hướng tâm trí trẻ vào sự kỷ luật. Bố mẹ hãy cất bớt những đồ chơi rực rỡ và có âm thanh chói tai; chỉ bày biện ra ngoài một số lượng đồ chơi hoặc học cụ nhất định theo từng chủ đề. Khi trước mặt chỉ có một vài lựa chọn rõ ràng, trẻ sẽ học cách trân trọng và khai thác sâu vào món đồ chơi đó, thay vì liên tục chuyển từ món này sang món khác trong sự hời hợt.
Bố mẹ cần thiết lập các khu vực và khoảng thời gian hoàn toàn không có thiết bị điện tử. Hãy đảm cho bảo con được ngủ những giấc thật sâu, đủ thời lượng theo đúng độ tuổi và lcho con uống đủ nước.
Sự tĩnh tại của không gian bên ngoài sẽ nuôi dưỡng sự sáng rõ và tĩnh lặng cho tâm trí bên trong, mở đường cho những tiềm năng tập trung tuyệt vời nhất của trẻ được bừng sáng.
Mình dạy cho các bạn nhỏ từ 2 tuổi nhưng hầu hất các em luôn tập trung hoàn toàn được ít nhất 20 phút, vì mình cũng áp dung các cách trên.
Trong hình là mình đang dạy cho trẻ về bài học khoa học liên quan đên quá trình thụ phấn cho hoa của ong và bướm. Cả lớp say mê, cô cũng say mê. Thực sự đáng yêu!